Dierenkliniek Lieshout

Diarree bij kalfjes

Veroorzakers

Diarree bij kalfjes is meestal een gevolg van een infectie met een virus (Rota, Corona) of bacterie (E. Coli, Salmonella, Clostridium). Cryptosporidiose is bijna altijd een bijkomende (secundaire) infectie. Daarom zijn een goede hygiëne en snel voldoende biest en voldoende vocht (elektrolyten van 300 Celsius en melk aangemaakt met water van de juiste temperatuur) zeer belangrijk in de bestrijding van diarree bij kalfjes.

Huisvesting en hygiëne

  • Individueel en binnen huisvesten, niet te koud en uit de tocht, met ruim voldoende schoon en droog stro.In een ruimte met voldoende licht zodat de verzorger het kalf steeds goed kan beoordelen en in een zo vroeg mogelijk stadium de diarree kan opmerken.
  • Als een hokje gereed gemaakt wordt voor het plaatsen van een nuchter kalf, de vloer goed reinigen en 1 à 2 dagen laten drogen zodat de virussen en bacteriën “dooddrogen”.
  • Zorg dat emmers en spenen (eerst goed losdraaien) na elke voederbeurt goed met heet water en zeep gereinigd en met schoon water nagespoeld worden. Daarna laten drogen.

Biest

  • Geef snel na de geboorte voldoende biest: dus de koe melken en deze biest zelf aan het kalf te drinken geven zodat dit goed gebeurt. Sommige boeren denken: “Als ik het kalf bij de koe laat dan komt het wel goed.” Maar dat is fout.
  • Gebruik de eerste biest van een koe. Binnen 3 uur na de geboorte 1 tot 1,5 liter biest, gedurende de eerste dag 4 keer 1 tot 1,5 liter biest. Niet meer dan 1,5 liter per keer.
  • Een manier om biest te verbeteren is het vaccineren van koeien met entstof tegen de E. Colibacterie en het Rota-Coronavirus. Deze koe moet wel vrij zijn van Para TBC. Door deze enting wordt de concentratie afweerstoffen tegen deze diarreeverwekkers in de biest hoger. Met de entstof Lactovac van Pfizer zien we goede resultaten. Met behulp van deze biest krijgen de kalfjes extra antistoffen tegen de E. Colibacterie en het Rota-Coronavirus.

Kalfjes voeren is secuur werk !!!

  • Zorg voor goede melk!!!
    Zorg dat een kalf per dag minimaal 10% van het eigen lichaamsgewicht aan vocht binnenkrijgt.
  • Voer de kalfjes elke dag in dezelfde volgorde, dus elke dag hetzelfde kalf als eerste, en voer elke dag op dezelfde tijden.
  • Maak de kunstmelk op de juiste manier aan; werk secuur:
    – Vooral de juiste temperatuur van het water (met een thermometer meten!) is belangrijk. Zie de aanwijzingen van de fabrikant.
    – De juiste hoeveelheid poeder per liter water (poeder wegen!) gebruiken. Houd de aanwijzingen van de kunstmelkfabrikant aan.
    – Houd voor de temperatuur van de melk (met thermometer meten!) op het moment van drinken de aanwijzing van de fabrikant aan.
    – Bij zoogkoeien: in het begin niet teveel krachtvoer geven en vermijd abrupte voerovergangen.
    – Als u de juiste temperatuur van het water en de juiste verhouding melkpoeder/water aanhoudt, bereikt u meestal ook de juiste drinktemperatuur van de melk.
    – Koop een kwalitatief goede melkpoeder! Er is verschil in kwaliteit van melkpoeders die in de handel zijn.

Therapie bij diarree

dag 1 en 2

  • 1 à 2 dagen melk weglaten uit het rantsoen.
  • 3 à 4 keer per dag 1 à 1,5 liter elektrolyten geven van 300 Celsius; een goede temperatuur van de elektrolyten is belangrijk.
  • Als het kalf flink diarree heeft zoveel elektrolyten geven als het lust, verdeeld over minimaal 4 keer per dag.
  • Eventueel Pec 10 door de elektrolyten mengen om de diarree te stoppen.

 

dag 3 en verder

  • Vanaf de derde dag het kalf weer wat melk geven om de darmen gewend te houden aan de melk. Begin met 1 keer per dag 0,5 liter, de rest elektrolyten van 300 Celsius.
  • Geef nooit met water verdunde melk.
  • Voer de hoeveelheid melk langzaam op.
  • Eventueel Pec 10 door de melk mengen om de diarree te stoppen
  • Gebruik elektrolyten van een goede kwaliteit. Met Effydral-tabletten zien we in de praktijk de beste resultaten.
  • Controleer aan de ligging van de ogen of het kalf uitdroogt. Als het uitdroogt dan meer elektrolyten geven of door middel van infusen vocht ingeven.
  • Als kalfjes met diarree wat sloom worden direct infuus ingeven.
  • Het geven van biest aan een kalf met diarree heeft vaak een goed effect.

Werking van de slokdarmsleuf in de pens

De melk die het jonge kalf drinkt, mag niet in de pens terechtkomen maar in de lebmaag. (De lebmaag kun je vergelijken met de maag van de mens.) Hiervoor zorgt de slokdarmsleuf. Dit is een plooi in de wand van de pens, die vanaf het punt waar de slokdarm in de pens komt naar de ingang van de lebmaag loopt. Als een kalf melk gaat drinken (of denkt dat het melk gaat drinken) sluit deze slokdarmsleuf in een reflex. Daardoor ontstaat er een gesloten pijpje dat vanaf de slokdarm naar de lebmaag loopt. Zodoende komt de opgenomen melk terecht in de lebmaag en niet in de pens. Melk die in de pens terecht zou komen, gaat rotten en zorgt dan voor een gestoorde pensfunctie (kleischijter). Drinken uit een fiep geeft een betere slokdarmsleufreflex dan drinken uit een emmer. Elke dag bij het drinken geven dezelfde volgorde van de kalfjes aanhouden en melk van goede kwaliteit zorgen ook voor een goede slokdarmsleufreflex.

Ontwikkeling van een goede penswerking

Belangrijk voor de latere ontwikkeling van het kalf is om al snel smakelijk ruwvoer van goede kwaliteit te verstrekken. Hooi, vooral Timotei-hooi, en ruwe vezelhoudende brokjes, speciaal voor het kalf ontwikkeld, zijn prima voedingsmiddelen om een kalfje van enkele dagen oud te voeren. Een kalf neemt in het begin niet veel hiervan op, maar dit is wel al het begin van een gezonde pensfunctie. Een goede gezondheid en productie van het volwassen rund valt of staat bij een goede penswerking. En dan vooral de dikte en de kwaliteit van de sctructuurmatras in die pens. De opbouw en ontwikkeling van die structuurmatras begint bij de voeding van het jonge kalf, al vanaf enkele dagen oud. Deze ontwikkeling heeft tijd nodig, daarom is op tijd starten zo belangrijk.
In het begin individueel huisvesten en individueel verstrekken van bovengenoemd hooi en brokjes in een schone emmer is essentieel. Elke dag vers en elke dag controleren of het kalf het aangeboden voer heeft opgenomen. Ook bij de verdere uitgroei van het jonge kalf tijdens de opfok is een goede penswerking essentieel.